Λίγες σκέψεις για τις Πανελλήνιες 2026

Οι πανελλήνιες είναι ένας παράλογος θεσμός. Χιλιάδες μαθητές καλούνται να εξεταστούν σε λίγες ώρες, χωρίς να λαμβάνουν κανένα πτυχίο ή επίσημο αναγνωρισμένο τίτλο για όλον τον κόπο τους. Εξετάζονται χωρίς αντίκρισμα.

Η είσοδος στα πανεπιστήμια δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από ένα στιγμιαίο αποτέλεσμα, αλλά από τη διάθεση για μάθηση και την πορεία που θα ακολουθήσει κάθε φοιτητής μέσα στο ίδιο το πανεπιστήμιο. Χωρίς βάσεις, χωρίς πανελλήνιες, χωρίς περιορισμούς. Σήμερα διαθέτουμε τα τεχνικά μέσα για να το πετύχουμε.

Δεν έχει σημασία ποιος μπαίνει, αλλά ποιος και με ποια εφόδια βγαίνει από το πανεπιστήμιο. Ο πραγματικός στόχος μας θα έπρεπε να είναι η ουσιαστική επένδυση στα ελληνικά πανεπιστήμια, ώστε να προσφέρουν γνώση, έρευνα και προοπτικές σε κάθε νέο που το επιθυμεί, αντί να περιορίζουμε την πρόσβαση.

Επικηρύχθηκε ο Λαγοκέφαλος!

Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την εφαρμογή πιλοτικού μέτρου για την επικήρυξη του λαγοκέφαλου, ενός εισβλητικού και τοξικού είδους που έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε επαγγελματίες αλιείς, ιδιαίτερα σε περιοχές του νότιου Αιγαίου και της Κρήτης, καθώς προκαλεί ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και επηρεάζει την αλιευτική δραστηριότητα. Σύμφωνα με το Associated Press, το πρόγραμμα προβλέπει πληρωμή 5,33 ευρώ για κάθε κιλό λαγοκέφαλου που παραδίδεται από τους αλιείς, ενώ τα ψάρια θα καταψύχονται και στη συνέχεια θα οδηγούνται σε αποτέφρωση. Αντίστοιχα, η Καθημερινή αναφέρει ότι το μέτρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων για την αλιεία και την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους και με εφαρμογή μέσω των περιφερειακών αρχών.

Η επικήρυξη του λαγοκέφαλου παρουσιάζεται ως άμεση απάντηση σε ένα πραγματικό οικολογικό και οικονομικό πρόβλημα, ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η πληρωμή ανά κιλό μπορεί πράγματι να μειώσει τον πληθυσμό του είδους ή αν κινδυνεύει να δημιουργήσει νέα οικονομικά κίνητρα γύρω από τη διατήρηση του προβλήματος. Θα είναι πράγματι αποτελεσματικό το μέτρο ή μήπως η λογική της πληρωμής ανά παραδοθείσα ποσότητα κρύβει μια βαθύτερη παγίδα; Δείτε την αναλυτική προσέγγιση εδώ: Η Παγίδα του Λαγοκέφαλου.

Σαλμονέλα στα Πρώτα Κοτόπουλα της Mercosur

Σύμφωνα με καταγγελία του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών του Δημοσίου, Νίκου Κακαβά, οι πρώτες παρτίδες κατεψυγμένων κοτόπουλων από τη Βραζιλία, που έφτασαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ και Mercosur, ελέγχθηκαν από τα κτηνιατρικά εργαστήρια της Αγίας Παρασκευής και περίπου το 80% των δειγμάτων βρέθηκε θετικό σε σαλμονέλα. Τα προϊόντα, σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, δεν διοχετεύθηκαν στην αγορά και επιστράφηκαν.

Το γεγονός δεν πρέπει να διαβαστεί ως ένα απλό τεχνικό πρόβλημα σε μία παρτίδα εισαγωγών. Ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα. Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να απαιτεί αυστηρά πρότυπα από τους δικούς της παραγωγούς και την ίδια στιγμή να εισάγει προϊόντα από χώρες όπου οι κανόνες παραγωγής, οι έλεγχοι και το κόστος συμμόρφωσης δεν είναι ισοδύναμα;

Η τιμή των τροφίμων πράγματι πρέπει να μειωθεί. Όχι όμως μέσω φθηνών εισαγωγών αμφιβόλου ποιότητας, που πιέζουν τον παραγωγό και μεταφέρουν κίνδυνο στον καταναλωτή. Η τιμή πρέπει να πέσει μέσα από τη μείωση του υπερβολικού κόστους παραγωγής στην Ευρώπη, από την ενέργεια και τις ζωοτροφές έως τη γραφειοκρατία και τη φορολογική πίεση, αλλά και μέσα από την επιστροφή σε στοχευμένες συνδεδεμένες επιδοτήσεις, ιδίως σε περιόδους πολέμων και διεθνών αναταράξεων όπως η σημερινή.

Το φθηνό τρόφιμο όταν προκύπτει από χαμηλότερα πρότυπα και ασθενέστερους ελέγχους, το κόστος μεταβιβάζεται στη δημόσια υγεία, στον καταναλωτή, στον Έλληνα και Ευρωπαίο παραγωγό, αλλά και στην ίδια την σταθερότητα του αγροδιατροφικού συστήματος.

Τι είναι η Επισιτιστική Ασφάλεια;

Με βάση την Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για τα Τρόφιμα του 1996 [1], η επισιτιστική ασφάλεια ορίζεται ως η κατάσταση κατά την οποία όλοι οι άνθρωποι, ανά πάσα στιγμή, έχουν φυσική και οικονομική πρόσβαση σε επαρκή, ασφαλή και θρεπτικά τρόφιμα που ανταποκρίνονται στις διατροφικές τους ανάγκες και στις διατροφικές τους προτιμήσεις για μια ενεργό και υγιή ζωή.

Οι τέσσερις κύριες διαστάσεις της επισιτιστικής ασφάλειας:

Φυσική διαθεσιμότητα τροφίμων: Η διαθεσιμότητα τροφίμων αντιμετωπίζει την «πλευρά της προσφοράς» της επισιτιστικής ασφάλειας και καθορίζεται από το επίπεδο παραγωγής τροφίμων, τα επίπεδα αποθεμάτων και το καθαρό εμπόριο.

Οικονομική και φυσική πρόσβαση σε τρόφιμα: Η επαρκής προσφορά τροφίμων σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο δεν εγγυάται από μόνη της την επισιτιστική ασφάλεια σε επίπεδο νοικοκυριού. Οι ανησυχίες για την ανεπαρκή πρόσβαση σε τρόφιμα έχουν οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολιτική εστίαση στα εισοδήματα, τις δαπάνες, τις αγορές και τις τιμές για την επίτευξη των στόχων επισιτιστικής ασφάλειας.

Χρήση τροφίμων: Η χρήση γίνεται συνήθως κατανοητή ως ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός αξιοποιεί στο έπακρο τα διάφορα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων. Η επαρκής πρόσληψη ενέργειας και θρεπτικών συστατικών από τα άτομα είναι αποτέλεσμα καλών πρακτικών φροντίδας και σίτισης, προετοιμασίας τροφίμων, ποικιλομορφίας της διατροφής και ενδοοικογενειακής διανομής τροφίμων. Σε συνδυασμό με την καλή βιολογική αξιοποίηση των τροφίμων που καταναλώνονται, αυτό καθορίζει τη διατροφική κατάσταση των ατόμων.

Σταθερότητα των άλλων τριών διαστάσεων με την πάροδο του χρόνου: Ακόμα κι αν η πρόσληψη τροφής σας είναι επαρκής σήμερα, εξακολουθείτε να θεωρείτε ότι έχετε επισιτιστική ανασφάλεια εάν έχετε ανεπαρκή πρόσβαση σε τρόφιμα σε περιοδική βάση, με κίνδυνο επιδείνωσης της διατροφικής σας κατάστασης. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, η πολιτική αστάθεια ή οι οικονομικοί παράγοντες (ανεργία, αυξανόμενες τιμές τροφίμων) ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στην κατάσταση της επισιτιστικής σας ασφάλειας.

Για να επιτευχθούν οι στόχοι της επισιτιστικής ασφάλειας, πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα και οι τέσσερις διαστάσεις. Αξίζει να παρακολουθήσουμε το βίντεο που δημοσίευσε η Παγκόσμια Τράπεζα, το οποίο πραγματεύεται την έννοια της επισιτιστικής ασφάλειας και τις στρατηγικές εξομάλυνσης της κρίσης αυτής για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά [2].

Πηγές

[1] Food and Agriculture Organization of the United Nations. (1996). World Food Summit, final report, Part 1. FAO link

[2] World Bank. (2024). What is Food Security?. WB link